Äziz Kärim

Ceyran


Ibrahimgilin evläri såldåråm qayalarån baâånda idi. Qåâda oraya at ya eââäkdän savay heç näylä qalxa bilmäzdin. Ilin beâ ayånda onlarån kändåndänaâaêå dwâän tapålmazdå. Hamå öz iâiylä mäâêul olardå. Kimi xalå, corab toxuyur, kimi yun darayar, kimi sap äyirär, xwlasä onlar isti soba yanånda boâ-bekar oturmaz, iâlä mäâêul olardålar.

Ibrahim evin än kiçiyi idi. Yä’ni nänä vä babbadan, ata vä anadan sonra Ibrahim gälirdi. Ibrahim özw dä görärdi ki, evin bwtwn iâi babasånån älilä baâa gälir.

Iki gwn idi ki, qar ara vermiâdi. Hara baxårdån qar dwnyaså görwnwrdw. Ibrahim heç käsin xäbäri olmadan bayåra çåxåb donmuâ qarån wstwylä baêa sarå getmäyä baâladå. Gördw ki, bir ceyran aêaclarån budaglarånå gämirir. Ibrahim sakit-sakit ceyrana yaxånlaâmaêa baâladå.

Ceyran heç näyä fikir vermädän budaqlarå gämirirdi. Ibrahimi görwb hoppana-hoppana qaçmaêa baâladå. O, bir dä hoppanåb qabaêa atålanda görwnmäz oldu. Ibrahim xeyli gözlädi. Ceyran çåxmadå. Lap yaxåna gedib baxdå. Gördw wç-dörd metr därinlikdä ceyran çabalayår. Sonra Ibrahimin yadåna dwâdw: "Axå bura kärpiç quyusudur. Buranå qazåb kärpiç käsib ev tikmiâdilär". Ibrahim häyäcanla evä qaçdå.

– Ceyran! Ceyran!

Hamå ona sarå baxdå. Ibrahim älilä kärpiç quyunu göstärdi. Babaså bir istädi ki, Ibrahimin wstwnä qåâqårsån ki, niyä täk bayåra çåxmåsan, uâaêå häyäcanlå görwb fikirndän daâåndå.

- Nä ceyran, bala? –dedi.

- Orda! Orda!

- Harda?

- Kärpiç quyusunda.

Babaså här âeyi anladå. O, uzunboêaz çäkmälärini geyib, älinä uzun bir kändir alåb bayåra çåxdå. Ibrahimin ayaq izlärini tutub dwz kärpiç quyusunun yanåna gäldå. Gördw bir ana ceyran quyuya dwâwb. Yazåq o qädär çapalayåb ki, qar wstwnw örtwb. Älindäki kändirin bir ucunu aêaca baêlayåb kändirdän tutaraq quyuya endi. Kändårån obiri ucunu ceyranån belinä baêlayåb kändirdän tuta-tuta bayåra çåxdå. Sonra da var gwcw ilä ceyranå bayåra dartdå. Kändiri azca saxlamaq lazåm gälirdi ki, baba onu dartåb aêaca sarå aparsån. Baba gözlärini o yan-buyana gäzdirdikdä Ibrahimi öz yanånda gördw.

– Oêul, tut bu kändiri, bax, bärk tut. Yoxsa, ceyran swrwâwb yenä quya dwâär.

– Bärk tutmuâam baba, - dedi.

– Män obiri ucunu dartåb aêaca baêlayåm. Baba kändiri açåb yenidän aêaca doladå. Sonra kändiri dartåb ceyranå çåxartdå. Az qala ceyran donmuâdu. Baba onu tövläyä gätirib, wstwnw sildi. Ceyranå palaza bwrwdw. Xeyli keçändän sonra o, baâånå qaldårdå. Ibrahim ona quru ot verdi. Ceyran ävväl yemädi. Ibrahim bayåra keçåb qapånå baêladå, qapånån arasåndan ceyrana baxdå: Gördw ceyran yavaâ-yavaâ ot yemäyä baâlayår. Bwtwn qåâå Ibrahim ceyrana beläcä qulluq etdi. Yayda heyvanlarå bayåra buraxanda babaså Ibrahimä dedi:

– Ceyran çöl heyvandår, bala, buraxaq getsin. Ibrahimdä razå oldu. Onlar ceyranå buraxdålar.

Ancaq väfalå ceyran heç yerä getmäyåb Ibrahimgilin häyätindä qaldå.