Häqiqi bähränin (Bährä minus inflasyon) yuxarå olmaså iqtisadi çoxalmanå azaldår vä bu iâ öz nöbäsindä çox-saylå iâsizliyin davam etmäsinä säbäb olur. Maliyä bazarån idarä edänlär, särmayadarlar, çoxalma täräfdarå deyirlär; Niyä ki çoxalma, inflasyon yaratmaq ilä häqiqi bähräni azaldår vä särmayadarlarån gälirläri azalår. Bu sözlärå fransanån konjonktwr änstitwswnwn räyisi, Jean-Paul Fitoussi, Le Monde ilä etdiyi bir musahibädä söyläyir.

Bu sözlärin mänasi budur: Maliyä bazarån idarä edänlär, yanå särmaya, torpaq, meâä, tikinti vä baâqa äcnas sahibläri häqiqi bähränin yuxarå olmasåndan mänfä’ät aparårlar. Elä buna görädä, çox qazanmaq wçwn onlar iâsizliyin azalmasånån qabaêån alårlar. Xalq fikir edir, häqiqi bähränin säviyäsi aâaêådår; Amma 80-ci illärdän sonra häqiqi bährä yuxarå säviyädädir; Niyä ki inflasyon Sifirä yaxåndår. (Isveçdä beâ-illik häqiqi bährä 5-6% dir). Buna äks 70-ci illärdä häqiqi bährä sifirä yaxån vä hätta minus idi. Demäk olar o zaman borc götwrmäk bir qazanc idi.

Häqiqi bähränin çox olmaså säbäb olub ki qärbdä olan iqtisadi çoxalmaêån säviyäsi, onun dwzgwn potansiyellindän az olsun. Särmayadarlar iqtisadi çoxalmanån vä iâsizliyin azalmaså äleyhinä çalåâårlar; Niyä ki infalasyonun yuxarå olmaså särmayadarlarån indiki gälirlärin azalda bilär.

Âirkätlär mäcbur olublar özlärin häqiqi bähränin yuxari olmasi ilä uyêun etsinlär. Qazanclarån artårmaq wçwn, onlarån älindä yalnåz bu var ki ya särmaya qoymaêå azaldåb vä ya iâçilärin saylarån azadsånlar. Elä buna görädir ki, nasyonal ekonomidä, gälirlärin payå azalåb vä bwgwn 60-ci illärdändä azdå.

Ämäldä bu vefq vermäk siyasäti çoxlu iâçiläri iâsizliyä mäcbur edib. Bir âey ki öz nöbäsåndä iâçiläri haman vä ya hätta az gälir ilä çox iâlämäyä vadar edibdir.

Iâsizliyi azatmaq wçwn, iâ vaxtån azatma fikirinä Fitoussin inami yoxdur.

_ Tarixi baxåmdan qåssa iâ vaxtå, çoxalmaêån näticäsi olubdur. Bu gwnkw väziyyätdä, iâ vaxtån qåssatmaq iâsizliyi bölmäk mänasåndadår vä bu âey baâqa bir âeydir.

Bäs çarä nädir?