Azärbaycanån görkämli yazarå vä dil ustadå M.A. Farzanä vä onun häyat yoldaâå, Äxtär xanåm, birlikdä Stockholm, Malmö, Göterborg da çixiâ etdilär. Ustad Färzanä bu çåxåâånda Azärbaycanån dil vä ädäbiyyat tarixi haqqånda mälumat verdi. Äxtär xanim da uâaqlar wçwn Laylalar vä oxâamalar oxudu.
M.Ä. Färzanänin Bioqrafåyaså:
M.Ä. Färzanä 1923ci ildä Täbrizdä bir ämäkçi ailäsindä doêulmuâ vä çox körpä yaâlaråndan därsdän vä kitabdan baâ açmayan amma sinäsi söz xäzinäsi olan vä ywzlärlä layla, oxâama, bayatå, naêål, qoâma, bilmäcä vä dastan bilän anasåndan zängin folklor vä el ädäbiyyatåmåzån twkänmäz söz xäzinäsi ilä tanåmåâ olmuâdur.
M.Ä. Färzanänin mäktäbdä oxuduêu illär Azärbaycan da ana dilindä därs vermäk vä bu dildä yazåboxumaq vä hätta danåâmaq yasaq olsada o, ailä ocaêånda canåna yayåldåêå Azärbaycan xalq ädäbiyyatå nwmunäläri heç zaman unudmamåâ, vä ömwr boyu ädäbiyyatån qayêåså ilä yaâamåâdår.
M.Ä Färzanä 1943ci ildä ailä yaâayåâåna yardåm etmäk wçwn Täbrizdä Tärbiyät kitabxanasånda iâä alånår, vä ilk däfä olaraq orada ara-såra Azäri twrkcäsindä kitablarla tanåâ olur. Ailä ocaêå onun ilk mäktäbi halda kitabxanada olan bu täk-bir kitablar onun ikinci mäktäbi olur.
Bu illärdä Iranå mwttäfiq qoâunlarå täräfindän iâêal edilmäsi ilä ana dilindä yazmaq imkanå yaranånca Färzanä qäläm täcrwbälärini bu dildä göstärmäyä çalåâår.
Onun azäri twrkcäsindä ilk mäqaläläri "divane lwêate twrk dä iâlänän deyimlär" vä "Fwzuliyä bir baxåâ" wnvaniylä Täbrizdä çåxan "vätän yolunda" ruznamäsindä yayålår.
19451946ci illärdä Azärbaycanda milli demokratik häräkatån gwclänmäsi vä ana dilimizin räsmiläâmäsiylä M.Ä. Färzanänin Azärbaycan milli dastanlarå vä "Azärbaycan xalq ädäbiyyatå adlå" ardåcål yazålarå o gwnkw mätbuatda xwsusi ilä Azärbaycan ruznamäsindä yayålmaya baâlayår. Hämin illärdä Ustda Färzanäni bir öyrädici vä pedaqoq kimi Azärbaycanån ilk mäktäblärindä ana dilini mänimsäyib, öêrätmäkdä vä därs kitablarå yazmaqda mwäyyän yardåmå olur.
1946ci ildä Azäzrbaycan da yaranan milli demokratik häräkat devrildikdän sonra M.Ä.Färzanä Azärbaycan mäsäläsinä aid yazålarånå fars dilindä yazmaêa baâlår. Bu sårada onun böywk Azärbaycan âairi Nizamiye Gäncävi haqqånda yazdåêå ardåcål mäqalälärdän älavä bir çox käskin kitab araâdårmalarå olmuâdur. Onun bu illärdä dävam edän dil vä folklor wzärindä araâdårmalarå 1946ci ildä Azärbaycan xalq ädäbyyatåndan bayatålar mäcmuäsi vä habelä Azärbaycan twrkcäsi qramaerinin äsaslarå iki cilddä olmuâdur. Bu iki kitab Pählävi hakimiyyäti illärindä daha çap edilmämiâ, amcaq 1978ci ildän sonra bayatålar 8 däfä yeni artårålmalarla yayålmåâ vä bu cähätdän Iranda folklora aid kitablar içärisindä birinci yer qazanmåâdår.Azäri twrkcäsinin qrameri Iranda 4 däfä yayålmåâ Âimal Azärbaycanda elmlär akademiyasånda ona elmi räy verilmiâ vä mäâhur twrkoloq profosor "Dörfer" vä Köln universitäsindä bir elmi hadisä kimin qiymätländirmiâdir.
Hämin illärdä M.Ä. Färzanänin "Âähriyarin Heydär Babaya sälam" mänzwmäsinä yazdåêå araâdårma vä habelä Âair "Sähändin" Sazimin sözw kitabåna yazdåêå baâlanåâ oxucular arasånda böywk ön qazanmåâdår.
M.Ä. Färzanänin illär uzunu sarsålmaz ämäk vä çalåâmalarånån sämäräsi olan aâaêådaki kitab vä mäcmuälärdän ad çäkmäk yetärlidir.
1Azärbaycan dilinin säsli( fönetik) sözlwgw ( hälä basålmamåâ ).
2Dädä Qorqud kitabå ( ön söz, Mwqäddämä )
3Âähriyar vä Heydär baba ( mäktwblar vä näzirälär ).
4Molla Näsrätdin lätifäläri ( ön söz, mätn ).
5Azärbaycan el mahnålarå ( ön söz, mätn ).
6Azärbaycan el sözläri ( ata sözw, mäsällär, deyimlär ).
7Azärbaycan xalq ädäbiyyati vä antolojisi.
8Bir söz inciläri ( Azärbaycan klasik vä mwasir tärtib edilmiâ antoloji 3 cilddä )
9 Illär boyu Cälil Mämmäd Qulizadä, Äziz Näsin, Äläviyyä Babayeva vä baâqa yazåçålarån äsärlärindän farscaya çevrilän äsärlär.
10 Iran amiyanä (folklor), täranäläri vä onlarån azäri twrkcäsinä mänzwm tärcwmäläri.
Bunlardan älavä M.Ä. Färzanänin Varlåq därgisiylä yaxån ämäkdaâlåêå vä bu därginin yazçålar heyätindän olmaså onun bir såra elmibädii, araâdårmalarånån bu därginin sähifälärindä yerläâdirmäsiylä sonuclanmåâdår.
M.Ä.Färzanä Âimali Azärbaycan yazåçålar birliyinin wzvu olmaqla bärabaär Azärbaycan dövlät pedaqoji wniversitäsinin fäxri doktoru vä Azärbaycan yaradåcålåq akademisinin fäxri profosoru wnvanånån almåâdår.