Bakåda Latån älifbasånda çap olunan kitablarån birisidä Ämir Pählävanån "Äkilän Baâlardå, Torpaq Äkilmir"dir. Kitabå tanåtdårmaq wçwn biz bu kitabdan bir qåssa hikayä seçib oxucularåmåza täqdim edirik.
Ämir Pählävan
Vaxt varåydå
O gecä yuxum ärâä çäkildi, swbhädäk oyaq qaldåm. Xalamån aêlamaêå yaêåâ kimi mäni isladirdi. Gah älimi baâåma çäkirdim, Gahda pencäyimin çiyinlärini dartåâdårårdåm. Diksinmiâ adamlara bänzär gecänin qaranlåqlarånda haqqånå täläb elämäyä hwququ çatmayan mä´nävi vä maddi bir yoxsulluêun vä gwcswzlwywn sakini olmuâdum.
Xalam lal-kar idi. Känd sovetliyinin binasånda swpwrgäçi iâläyirdi. Bir däfä sovetin sädri kwlqabå ilä onun qulaêånån dibindän necä vurmuâdusa, yazåq bir äli ilä qulaêånå tutub, o biri äli ilä otaêå vä häyäti axåracan swpwrwb sahmana salmåâdå.
Xalamån bu halåna o vaxt uâaq yumruêumu dwywnläyib bärk äsäbiläâmiâdim deyändä bir az yumuâaq çåxår, doêrusu, yamanca sarsåldaâmåâdåm. Sädrä gwcwm çatmasa da, onu haçansa "daâ-käsäyä basmaêå özwmä söz vermiâdim. Nänäm vä baâqa qohum äqräbalaråm sovet rähbärlärindän yamanca ehtiyat edirdilär, daha doêrusu qorxub çäkinirdilär. Hämiâä belä hallar olanda heç cånqårlarånå da çåxartmårdålar. Bir dä ki, belä haqsåzlåq täk onlarån baâånda deyildi, axå hamånån därdi idi. Odur ki, evdä mänim narahat olmaêåmå vä uâaq däcälliyimi duyub arzusunda olduêum adama xäta yetirmäkdän usandårmaêa çalåâdålar.
Elä bil sädrin dä wräyinä dammåâdå ki, ona näsä bir xätär yetiräcäyäm. Mäni harda gördwsä ya wstwmä gälib döymäk istäyirdi, ya da dalåmca daâ-käsäk atåb qovalayårdå. Bunlara dözmäk mwmkwn idi. Amma yaâådlaråmla bir yerdä olanda isä mäni hämiâä pärt edär vä âäxsiyyätimi alçaldardå: " Tifil, get o "Karå" çaêår gälsin, buralarå da swpwrswn. O lal Xalanå deyiräm". Mänim uâaq qälbim vä daxili alämim buna heç cwr bäraät qazandårmårdå. Içimdä ki, kin qädär älimin içi dä göynäyirdi. Onlar bu sözlärä bir aêåzdan hamålåqla gwlwâärdilär. Qeyriläri isä mänim qanå qaçmåâ dodaqlaråmla, kinli gözlärimä vä turâumuâ sifätimä baxåb özlärini dä mänim yerimdä hesab edärdilär. Bizläri därdimizin bir olmaså doêmalaâdårårdå. Bir därdin äqräbaså idik. Elä ki, män cavab vermirdim, sädr hirslänär vä palçåqlå, yekä, köhnä äyaqqabålarånå oturduêum yerdä wstwmä tutuzdurardå, tähqir edärdi. Mänsä säsimi dä çixarmazdåm. Bu swkutda sillä dä, söywâ dä vardå. Artåq öyräncäli olmuâdum. Sädr yeni söywâlär söyänä qädär män ällärim vä dirsäklärimlä wst-baâåmåm toz-torpaêånå tämizläyärdim. Heç yadåmdan çåxmaz. Bir däfä Mamed kirvämin arvadå anama çit parça hädiyyä vermiâdir. Yaxâå yorêan-döâäklik parça idi. Anam ondan bir az käsib mänä qolsuz köynäk tikmiâdi. Män onu geyäcäyäm gwnw häväslä gözläyirdim.Havalarån qåzmar vaxtå, wzwmlärin yetiâmä vädäsi idi. Istidän torpaq cadar-cadar olmuâdu. Anam o gwn o köynäyi mänä verdi ki, al, geyin...
...Hämin gwn mänim sevincimin häddi-hwdudu yox idi. Wst-baâåma tez-tez göz gäzdirä-gäzdirä xårmana täräf addåmladåm. Sädrin uâaqlarå elä bil mäni gözläyirdilär. Âaqqanaq çäkib bärkdän gwlwâdwlär. Baâladålar mänä âäbädä qoâmaêa, laêa qoymaêa:
"Bu nädir, döâäk wzwndän dä köynäk? Kim tikib bunu? Anaså... xa, xa, xa, xa, xa". Sän demäyäsän Ähäd, Murad, Asäd, Nazim vä baâqalarå känardan bizä göz qoyurmuâ. Onlar yaâca bizdän böywk idilär. Altånåcå sinifdä oxuyurdular. Onlar hamånån gözw qabaêånda mäni dä özläri ilä götwrwb "Böywk" baêån yanånda futbol oynamaêa apardålar. Elä täzäcä altå-altå bölwâmwâdwk ki, sädr aêzå köpwklänä-köpwklänä bizä täräf gäldi. Hamånå qovaladå. Mäni dovâan boêazåndan tutan kimi qamarlayåb ayaêånå qurâaêåmån wstwnä basdå. Hirslä: -Ä, xirmandan samirgili sän qovalanmåsan?! -dedi. Onlarån xätrinä sän däymisän?...
Män susub durmuâdum- Sädr ayaêånå mänim sinämin wstwnä qoydu. Sonra baâladå mäni döymäyä. Burnumdan qan gäldi. O gedändän sonra ayaêa durdum, çayån känarånda wz-gözwmä ikiälli bulanlåq su atåb lal dinmäz evä qayåtdåm.
Tut aêaclarånån içi ilä asta-asta iräliläyirdim. Äynimdäki köynäyin dwymäläri qårålmåâ vä cibi cirilmiâdi. Köynäyi çåxardåb aêacån birinin dibindä tulladåm. Ömrwmdä bircä kärä aêlamamaêa özwmä söz verdim. Amma bacara bilmädim. Bu däfä dä nädänsä sakitcä-sakitcä agladåm...
Evä qayådanda anam mändän köynäyi soruâdu:
- Ay oêul, bu nädir, köynäyin hanå?
- Män bir dä täzä köynäk geymäyäcäyäm. O köynäyi dä çaylaqda çimändä su apardå. -deyib bikef halda zirzämindäki keçänin wstwnä uzandåm. Anam qarêåmaêa baâladå. Män isä artåq yuxuya getmiâdim.
O yuxuda çox âeylär gördwm. Gördwm ki, kolxozumuz yerlä yeksan olub. Sädrimiz dä kolxoz binasånån uçuqlarå altånda çabalaya-çabalaya adamlardan kömäk istäyir. Yumruêumu dwywnläyib o sädrä sillä vurduêum gwn dä elä o yuxunun sähäri oldu.